DÍA INTERNACIONAL CONTRA A VIOLENCIA, O ACOSO NA ESCOLA, INCLUÍDO O CIBERACOSO
04 de Noviembre de 2021

DÍA INTERNACIONAL CONTRA A VIOLENCIA, O ACOSO NA ESCOLA, INCLUÍDO O CIBERACOSO

A Central Sindical Independente e de Funcionarios (CSIF), sindicato máis representativo nas Administracións públicas, súmase á conmemoración pola UNESCO do 4 de novembro de 2021 como Día Internacional contra a violencia e o acoso na escola, incluído o ciberacoso, continuando coa campaña que busca combater o acoso escolar ou bullying e o acoso na internet ou ciberbullying, un grave problema que afecta a millóns de escolares en todo o mundo. Este ano terá como tema “Loitar contra o ciberacoso e outras formas de violencia en liña que involucran a nenos,mozos e mozas ”.

O acoso escolar ou bullying é unha secuela que padece case o 20% da poboación en idade escolar e que nunha gran maioría sófrese en silencio por medo ás represalias ou á vergoña que comporta admitir ser vítima deste tipo de malos tratos. Ademais, o acoso na internet tamén afecta o profesorado e ao desenvolvemento do seu labor.

O ciberbullying representa xa un de cada catro casos de acoso escolar. Esta proporción aumenta coa idade, de forma que, a partir dos 13 anos, o 36,5% dos casos de bullying (máis dun de cada tres) son por ciberacoso. Así o constata o primeiro estudo que analiza o fenómeno do ciberbullying desde a perspectiva dos menores afectados, realizado pola Fundación ANAR e a Fundación Mutua Madrileña. Outra conclusión rechamante é que o 70% das vítimas de ciberbullying son mozas. Segundo este informe, a idade de inicio do ciberacoso é de 13,6 anos, unha idade media superior á do acoso escolar en xeral (11,6 anos), probablemente relacionado co momento de acceso dos máis novos ás tecnoloxías.

A agresión máis habitual adoita ser o insulto (62,6%), aínda que tamén hai ameazas no 24,3% de casos e, en menor medida, difusión de fotos, vídeos e imaxes comprometidas (20,9%). O teléfono móbil é a ferramenta máis habitual para acosar telemáticamente e, dentro deste medio, o WhatsApp é a aplicación máis utilizada (81% dos afectados).

O acoso a través de redes sociais padéceo unha terceira parte da casuística, 36,2%. En canto á frecuencia coa que se produce o ciberbullying, a fustrigación é diaria para un 71,8% das vítimas, algo que pode explicarse en parte polo fácil acceso ás tecnoloxías e as posibilidades que proporcionan.

O ciberacoso incrementouse na pandemia, xa que en diferentes momentos a actividade educativa tívose que desenvolver en liña.

Baixo o lema de CSIF “#ANTE O ACOSO ESCOLAR TOLERANCA CERO, saliéntase a importancia do apoio, unión e cooperación en grupo en defensa da vítima.

O profesorado viuse desprotexido #ante esta nova realidade. A pandemia fixo patente a desactualización de equipos informáticos dos centros, as consecuencias negativas da fenda dixital e o escaso apoio por parte da Administración, que en moitos casos deixou só ao profesorado, sen facilitarlle o apoio necesario. Os docentes víronse prexudicados polo mal uso dos grupos de WhatsApp das familias, que se afastan de obxectivos pedagóxicos e profesionais. É preciso contar con protocolos específicos #ante esta realidade, dando apoio ao profesorado que se atopa fronte a un grave problema que apenas poden detectar posto que non posúen a formación específica precisa nin os medios necesarios.

Por iso, CSIF considera esencial que se visualicen as situacións de acoso escolar e que todos os membros da comunidade educativa implíquense na súa detección temperá e extinción. Para iso, desde o inicio do Servizo CSIF Axuda Profes, estivemos desenvolvendo unha serie de accións encamiñadas a dotar ao docente das estratexias e ferramentas necesarias para a prevención, a detección precoz e a intervención nos casos de acoso escolar.

CSIF está moi preocupado por este tipo de incidencias. Por iso, asinamos un acordo de colaboración coa asociación SOSBULLYING para asesorar a todos os docentes que o necesiten. Xunto con esta entidade especializada elaboráronse plans de acción que permitan loitar eficientemente contra esta secuela: publicouse guíaa CSIF Axuda Profes “Prevención da conflitividade en centros docentes” e diversos estudos sobre a conflitividade nas aulas, realizáronse xornadas de concienciación sobre esta problemática e editouse o manual “Previr o acoso escolar e mellorar a convivencia”. Ademais, ofrécese formación acreditada para o profesorado, como cursos de “Resolución de conflitos na aula” ou “Acoso escolar: detección e intervención”.

Os docentes desempeñan un papel esencial na detección de casos de acoso escolar. Detectan situacións de riscos e posibles conflitos que se producen no día a día, coñecen aos seus alumnos e alumnas, as súas capacidades e limitacións, a súa contorna familiar e social. Saben como afrontan tarefas académicas no seu grupo clase e como se relacionan. Pero para isto deben contar cos medios necesarios. Coas cocientes elevadas que hai actualmente, coa sobrecarga de horario lectivo e o escaso apoio e recoñecemento por parte da administración é o profesorado o que fai fronte a estas situacións diarias da mellor forma posible, sen formación específica na maioría dos casos. É imprescindible mellorar as condicións para facilitar estas tarefas de prevención. CSIF pon especial fincapé na necesidade de cocientes máis reducidas. Está demostrado pedagógicamente que grupos máis reducidos melloran a convivencia escolar, reducen conflitos co profesorado, facilitan unha atención máis individualizada. En definitiva, melloran o rendemento e os resultados académicos.

Para isto ha de contarse con máis docentes e con persoal especializado neste ámbito. A formación específica para detectar posibles casos de acoso tamén é primordial, mesmo desde o ámbito universitario. A formación de ‘alumnos sentinela’, da man de docentes expertos, pode xogar un papel esencial. O acoso pode pasar ás costas do adulto e diante do neno ou nena. Por iso, o alumnado tamén debe estar preparado para facer fronte a estas situacións. Hai un desequilibrio de forzas, xa que o acosador é máis forte que a vítima, pero un grupo de alumnos e alumnas carismático é máis forte que un acosador illado.

O noso servizo CSIF Axuda Profes está especialmente preparado para axudar aos profesionais do ensino público para que no seu día a día poidan concienciar ao alumnado da necesidade de non permitir que se dean situacións de acoso na contorna escolar, rexeitando estas actitudes cando se produzan e apoiando ás vítimas para loitar entre todos contra o bullying. O noso equipo de psicólogos e avogados imparten charlas gratuítas nos centros educativos nos que se adestra aos docentes na detección inicial dos casos de acoso e infórmaselles das connotacións legais que subxacen tras este problema.

Todo iso ten como finalidade apoiar ao profesorado e crear no alumnado a conciencia solidaria e empática necesaria nestas situacións. Así mesmo, ofrécese asesoramento a pais e nais que poidan estar a vivir esta situación de violencia escolar.

Para CSIF débese dignificar o labor docente recoñecendo o labor do profesorado, mellorando as súas condicións socio-laborais, dotándolle dos medios necesarios, sendo apoiado pola inspección educativa. Lamentablemente hase burocratizado en exceso o labor docente e parecen máis relevantes as programacións conforme á norma, a entrega continua de informes e memorias, ademais da preparación de clases, tarefas de corrección, actividades lectivas, reunións de coordinación, atención a familias, etc. A autoridade docente apóiase con feitos, con recoñecemento ao labor do profesorado, máis aló das declaracións dos políticos nos medios de comunicación presumindo de bos resultados.

En definitiva, esiximos ás Administracións educativas que deixen de mirar a outro lado e afronten o problema, sen esconder os datos de maneira interesada. Reivindicamos accións inmediatas para achegar solucións profesionais que partan do profesorado, como son:

· Asesoría xurídica e psicolóxica gratuíta por parte das Administracións educativas.
· Plans específicos de formación para o profesorado.
· Desenvolvemento pleno da figura do profesorado como autoridade dentro do seu labor docente.
· Recoñecemento de enfermidades profesionais propias como a ansiedade e a depresión.
· Protocolos de actuación e prevención da violencia nos centros docentes.
· Apoio ao profesorado á hora de facer cumprir o Plan de Convivencia do centro.

#ANTE O ACOSO ESCOLAR TOLERANCA CERO
# SúmateContraElAcoso